.RU

Urte sasoi bakoitzean jolas bereziak egiten ziren - Txikitan euskaraz etxean, baina eskolak erdara inposatu zien

Urte sasoi bakoitzean jolas bereziak egiten ziren



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Ta, orduan, epoketan, gauza bereziak zeren: garizuman kalderonka ibiltzen zan, eta orduan ixeka eta, bueno, bazeren, hola, gauza bereziak, ezta?

- Eta neguan? Neguan, ba, nola ez genkan ezebe, [...] teatrua eitten zebenian, ba, mutillak edo, ba, bueno, espektakulo puskat ta [...]. Bestela ez giñuan ezer eukitzen...

- Gero, bastante teatro be bai. Bastante teatro be bai ein giñutzen, e? Bastante teatro be bai. Geure kasetan be bai eitten [giñuan]. Ni akordatzen naiz, gu asko eindakuak giñan, e? Hor [karobixan] egoten giñan, bai, zerakin, Juanita Telleria ta [...] ta hor [...] , eta [Kontxaneko] horretan, oseake, plazoleta horretan, bueno... zenbat teatro eindakuak...!

- Geuk be bai [...]

- Eta... Bai, baiña guk dirua etaratzen giñuan!

- Ta geuk ez giñualakuan etaratzen, ala?

- E?

- Errifak eta danak [eukitzen] giñutzen ta... [...] guk eitten giñuan negoziua!

- Horko medallak eta horko zerak eta... Etxeko trapu zahar danak batu ta eruan ta...

- [Kaleko andrak] etortzen zian eta [...]

- Eszenarixo dana [...] zakuekin ta.

- Baiña [kaleko andrak] eta danak, e? Etorri... Han? Ta guk eukitzen giñuan zerian, este... teatrua, jantzi ta danak eitten giñan [Kontxaneko]... han almazen bat badao, ba? Han...

- Neu be akordatzen naiz horrekin.

- Han zertu eta hantxe eitten [giñutzen].

- Orduan kreatibidadia [...]!

- Kreatibidadia? Eta guk [...]

- Klaro, besterik ez zeuan eta!

- [...]

- [...] , haura zan... haura espektakulua izeten zan, e...

- Horixe! Aber, ze zeuan orduan?

- Lauretan baldin bazeuan teatrua, hiruretarako juten hasitta jentia, lekua hartzera, bestela ez zan lekurik egoten ta!

- Bai, bai, bai.

- Ez zan beste espektakulurik egoten ta!

- Klaro.

- Akordatzen naiz batekin, bazeuan, liburu bat geunkan zerian, eskolan, ta han...

- [Eskolako konturik...] -... harekin akordauko zara. Eskola ataixan asko eitten [...] e? Ta behin, handik [...] Ta ez dakit, ez naiz akordatzen zein zan! "Hola, Fernandito, que aplicado estas" Ez zara akordatzen [...]? Ta [...] hasi zan [...]. Ze [...]... baiña ezin akordauta nao zein zan! Klaro, ikasi eingo zeban...! Buruz ikasten da, baiña badakizu zenbateraiñoko erderia eukiko giñuan guk orduan ta...

Mutilek gabonetan kantatzen zuten abestia



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Hori, mutillena zala esaten gontsana: Hogetalaugarrena degu abendua desio genduena iritxi genduan.

Gabeko hamabiak jo duten orduan gure salbatzaillea jaio da munduan.

- Baiña hori mutillena zan.

- Eta hori be eskian juteko zan. Eskian juteko, ez?

Umetan lagunartean jolasten zuten



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Nere lagunak [ibiltziari] laga zotsenian be ya pixkat [... zialako] , nik [...] kuadrillan ta hola, mutillekin hasitta, [Maribi ta Maritxu] ta honek lehenao zertu zien. Ta gero mutillekin pentsatzen jartzen zaranian, ya kozineketak lagata [...].

Baiña ni akordatzen naiz...

- Ni asko. Asko ibiltzen nitzen ni.

- [...]

- Bai, ta teillak eta platerak...

- Teillak, etxian apurtzen zian ontzixak...

- Ontzixan zatixak eta hantxe. Holaxe.

- Ta koziñia [... zanian] , ha zan ya "una cosa grande".

- Bai horixe! Bueno, ez zeuan oingo...

- [...]

- eta be, zerak, kartoizkuak. Alfonbrak kartoizkuak.

- [...] Kandela batzuk izeten zien [...]

- [...]

- Imajinaziñua kreatzen giñuan hortara!

- [...] "Galletas [Oliver] " izaten zian ta holako orri batzuk etortzen zian; harek "galletas [Oliver] ", aparte ipinitta, holan, teilla haundi baten gailletak muestrarako ta...

- Bai, bai, bai. Ta gero guk [hemen ibiltzen giñun] muñekak, horrek, rekortiak, ez dakizu?

- A! Bai!

- Harek jantzi ta...

- Rekortabliak.

- Bai, rekortable horrek. Bueno, guk udan bazkalostian, [San Juan...] haretxen azpira jun, hartu harek, denpora guztian koziñeketan. Guk zenbat koziñeketa ein giñuan...!

- Guk be asko.

- Eta gero baitta gustatzen jakun, honek, txistiak be, "de hadas", ezta? Ai! Biziauta!

- A, bai! Biziua! Biziua!

- "Cuentos de hadas"...

- Bai, hola, rebista batzuk izeten zien "de hadas" ta dibujua, dana dibujauta ta. Ba, oin komik edo hortaiko... ez dakit, "de hadas"... Harek asko gustatzen jakun. Eta ez zeuan...

- Bai, orduan be ahal zana.

- Ahal zana. Bai. Ez zeuan ostiantzian...

- [...] Peter Pan-n ipuiña [...]. Ni akordatzen naiz, hori liburuori erregalau zostenian, ba, leitzen hasi nitzanian ya, ya katalogau neban negar eitteko liburua ta [gero] negar eraitten zostan eta beti negar eitteko liburuak baztarren baten ezkutauta.

Mutilen jolasak



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Ta gu baiño zahartxuauak esaten zeben [txirring...] ta Udalatik bueltia eitten zebela aintxintxika.

- Txirringeletia zer zan?

- Osea...

- Txirringeletia zan, ba, aro...

- Aro hori burdiñiakin eruaten zeban...

- Bai. Burdiñia hartu ta gu baiño zahartxuauak esaten zeben erak zeretik bueltia eitten zebela, Udalatik bueltia, aintxintxika.

- Udalatik bueltia, e?

- Bai. Agapito ta Anixeto ta beste...

- [... Barriola] ta horrek... [...] gizona ta horrek Udalatik bueltia.

Anjeliton anaia Felix; haura gaztetxuaua izango zan, baiña horrek asko ibili zian txirringelan.

- Ta hor ze eitten ziñuen, konpetiziñuak edo, aber zeiñek iraun gehixao jausi barik edo...?

- Hori? Ez, ez, ez. Ke ba! Hori beste [...]...

- Bestela...

- Zuk zeukozun esku artian gauza bat ta disfrutau eitten ziñuan harekin. Gaiñera, txirringeletak, nola aukerarik ez zeuan, ba, batzuk inkluso zeuzken barilla bat; barilla, ba, hamabi bat milimetro [lodiko] diametroko barillia, haura ez dakit nola eukiko zeban, soldiauta edo zela eukitzen zeban... Ba, haura zan [...].

- Beste batzuk, barriz, txapazko barrikia...

- Barrikiari kenduta haura! Baiña horrek oso zatarrak zittuan.

- Harekin be bai. Ni akordatzen nok, Iñazio [Ramirezek] bat euki juan, hortaiko txirringeleta bat ta harek [heredauta] jeukan, bati ez jakixat zenbat denporarako, denpora bat igual pasatzen zanian, - urtiak zittuan, e? - gero beste bati, gero beste bati ta ni ez jakixat zazpigarrena edo zortzigarrena zer nitzan tokatzen jatana haura txirringeleta haura eukitzia. Baiña orduan zenbat urte eukiko [najittuan] , ba, nik? [Mutiko] txiki-xikixak. Baiña urtetik urtera edo, e?

- Gero, txirringeletak egongo zittuan, hola, [makillarik] gabe.

- Bai, ta arin-riñak! Harek eittekuak edo saltzen zittuen, ez? Harek [...] enpalme bat eta eukitzen juen...

- Bai.

- Harek ya saldu eitten zittuen...

- Bai.

- Bestiak edo bakoitzak einda edo [...] edo...

- Honek esaten dabena, aber zelako desastria zan hori, zera... Barrikak eukitzen dittu, ba, uhelak esaten jako, barrikak estutzeko. Egurra da barrikia ta harek estutzeko...

- Harek...

- Ez, baiña egurrezkuana ez, e?

- Burdiñezkuana?

- Burdiñezkuana.

- Burdiñezkuana? Bai, e?

- Bai, harek dira, [berdiña] eukitzen juan ta gaiñera aintxintxinka eitteko ona, astun samarra, ta behin belozidadia hartu ezkero, ba... Bai, aguro ibiltzeko bidia.

- Guk behintzat pentsatzen giñuan harekin gehixao korritzen giñula haura barik baiño.

- [...]

Mutilen jolasask



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Gero, beste bat kutxiloka izeten zan.

- Kutxillua jaurtitzera?

- Kutxillua... Bai. Lurrian, hartu ta lehenengo hasten zan, mangutik heldu ta sartzen, txandauz. Gero, hola ipiñi zabalik eta hola sartzen. Gero, hurrengo, [surretik] be bai, gero burutik. Gero ez dakit zela akabatzen zan; behintzet galtzen geratzen zanak, makilatxo bat eitten zan ta lurrian sartzen zan ta beste danak haura kutxilluakin jo ta azkenian, lurrian ezkutatzen ebenian sartzen zan haura. Ta gero galtzailliak haura hortzekin etara bihar.

- Ahuakin etara... Bai.

- Hortzekin etara. Zopa-atia.

- Eta zenbat golpe emoten zian?

- Zenbat lagun zian, bakoitzak bat. Bat.

- A! Bakoitzak...

- Danak ez zeben azertauko. Azertatzen zebanak [...]...

- [Batzutan] zihero ezkutauta igual lurrian geratzen zan ta han hortzekin...

- Hortzekin...

- Zopa-atia...

- Zopa-atia uste dot esaten jakola horri.

- "A cuchillos"? edo kutxilloka, ez?

- Kutxilloka.

- Kutxilloka.

Umetako jolasak



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Gero, orduen, baitta zerien be, kalien igual behetik gora illaran jarri danok eta primera saltoka, alkarri saltoka.

- A! Hola, makurtuta?

- Hola, makurtu...

- Igual batzuk, holaxe, zutik-utik jarri ta daneri salto eiñez, gero norbera [jarrittez]...

- Ta izena primera saltoka esaten gendun.

- A primeras?

- Primera saltoka.

- Primera saltoka.

- Primera saltoka. Zeatik zan hori? Ez dakat idearik be...

- Lehenengo salto eitten zebana han aurrian jartzen [zalako]. Beti salto [...]

- Segi eitten zeban, segi [...]...

- Oseake, igual hasten zan behetik eta...

- Ez, ez, ez.

- Edo lehenen...

- [...] Lau lagun dia, ezta? Ba, hori jartzen da lehenengo, beste danak salto eitten [jaue] hari, baiña, klaro, nik lehenengo salto ein dot ta ni geratzen naiz han. Honek itxoitzen dau beste bixak salto ein arte. Laugarrenak [...] hirugarrena salto ein dabenian, berau hasten zan "taka-aka-aka" pasatzen ta katae bat. Saltau ta ipiñi, saltau ta ipiñi, katae bat. Bueno, ordurako dibersiño interesantia [...] , eztok?

- Bueno, oso politta. [Gustau hori...]

- Ginasia [...]...

- [...]

- Ta honek esaten dabena, ba, lehelengo makurtuta bai, baiña azkenian, ba, gainbehera baldin bazan, ba, hauxe buruau piskat zertu hamen asientua lepuan eskuak ipintzeko ta goittik behera... Haura behetik gora nekezaua zan haura pasatzia...

- [...] makurtuta [...]

- [...]

- Haura muturreko ona hartzeko modukua.

- [... zabitzenian apurua] zertzen baldin badozu, ba... Bai, bai. Mutikotan danerakuak.

- Bai, mutikuak, [gaiñera] , beti mutiko.

Umetako jolasak



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Gero, beste bat antzekua zan txorro-orroka.

- A! Txorro-orro. Bai. Hortan neu be ibilitta nao. Ze zan, dana kuadrillia ipiñi baten...

- Bai. Bi ekipo [...]

- Bi ekipo.

- Eta gaiñera salto ein.

- Salto ein ta laga holan pusketa bat [... bezela] , haura zela [behia jo...] bou!

- Haren [gaindik] hiru bat-au, haren parian, [jausten gaiñian].

- [Horrek ze ein...] , jo-a [...]?

- Gero bihetza.

- Han aurrekuak azertau ein bihar ze bihetz emoten [jaon].

- Batzuk salto haundixa ta...

- Bai, salto. Pentsaik, ba, [bat] gaiñian zeuanak haren gaiñian ipini eskuak eta aurrera juaten zuan ta! Hori...

- Bai, ahal baldin bazan aurreraiño...

- Hiru bat edo, ez dok?

- E?

- Hiru bat edo...

- Lagunak?

- Bai.

- Lagunak gehixao.

- Bai, e?

- Ni akordatzen nok eskolan...

- Batzutan gehixao.

-... kalefaziñorik-ta ez zeuan, behian zera [...]

-... [lau lagunek] , hola, lurrian ta lau salto eitten.

- Bai, e?

- Bai, bai, bai.

- Eskolan ametitzen zoskuen, [nik hori goguan jaukat] , eskolan bertan, handikaldeko pizarra aldien nola ibiltzen giñan. Ta izengo zuan, ba, errekreora kanpora ertetzeko girorik ez zuan igual izengo ta...

- Orduan ez zeuan kalefaziñorik eta han eskuak berotzeko... urten ta pasilluan hola igual. Zeoze dibujua edo eskribitzeko ezin eskribidu ta...

- Bai, bihetz-uturrak zurittuta ta... odola pixket...

- [...] Txorro zer zuan? Txorro, morro, piko, kallo, ke. Eta batzuk [...] , eztok?

- Bai ba! [...] Komeni zuan zapalduta edo mehetuta edo... engaiñatzia komeni zuan! Engaiñatzia!

- Bai, ahal danik fiñen... Bai, eta behekuak jausten bazian, atzera buelta.

- Baitta. Fuera, berriz. Ta azertatzen ez bazeban be bai.

- Azertatzen ez bazeban be bai.

- Ta, orduan, horreaittik izeten zan, ba, atzetik baten batek bihetz raron bat baldin bazeukan, ba haura zela-ala tiratu ta haura emon. Txikixa, txikixa lodittu, engaiñau daixen. Ta bestiak mehetu edo puntia emon edo...

Umetako jolasak



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Galderonka ta eitten ziñuen zuek?

- Bai.

- Baitta, galderonka be bai. Hori garizuman.

- Garizuman.

- Garizuman kalderonka.

- Ta pote-oteka be bai.

- Pote-oteka be bai. Haura be hor udazken aldera-do ez zuan izaten, garizuma inguruan edo... pote-oteka.

- [...]

- Ta marroka be bai.

- Bai.

- Pote-oteka ze eitten ziñuen, potiari ostikadia jo edo gorde?

- Ez, bota eitten zan.

- Bota eitten zan?

- [... zan]. Han lagatzen zan potia, haura batek hartu ta urriñera botatzen zeban.

- Eskuakin bota.

- Eskuakin urriñera bota. Haura billa, bat, etortzen zanian billa, haren billa, beste danak gorde eitten zien. Ta gero billau ein bihar.

- A! Ta potia bota zebanak billau ein bihar zittuan gero bestiak?

- Bai, billau ein bihar zittuan.

- Kontau eitten zuan, eztok? Hamar arte edo... edo ez zuan kontatzen?

- Ez, potia zenbateraiño botatzen zan.

- Potia noraiño botatzen zan.

- [Zirkulora] ekarri. Hemendik bota harutz, hona etorri ta gero haura hasten zuan billa. Nun gorde... gorde eitten zuan bittartian [...]. Eta billa, beste baten billa dabillen bittartian beste batek jun ta bota ezkero ostikuaz pote haura, atzera berriz [...].

- Zapoka bezela, antzera.

Umetako jolasak



Arbulu Arrieta, Goio; Aristi Gabilondo, Maximo; Igarza Lizarralde, Juli; Igarza Lizarralde, Mari Carmen;



- Bueno, nik hamen beste bat, ba, oin aspaldian entzuten ez dana behintzat, ba, pelotan, hankapez. Osea, pelotan, diferentzia haundixa zeuanian bateandik bestera, ba, batek igual hankape jokatzen zeban. Ta hankape hori zan hemendik; hankia jaso ta...

- A! Hankia jaso ta...

- Eskua hanka horren azpittik jo bihar ziñuan.

- Golpe bakoitzian?

- Bai, bai, golpe bakoitzian. Baiña hori, klaro, izeten zan diferentzia haundixa zeuanian pelotari batetik bestera edo igual izeten zan desafixua bixak hankapetik. Batak albidade espeziala baldin bazeukan eta bestela bestia gehixao baldin bazan, ba, bueno, hola probatzen zan. Hori bazeuan behintzat...

- Hankapen, ez?

- Baitta batzuk eskuak lotuta be bai.

- Bai, hori be bai.

- Diferenzia haundixa zeuanian, bi normal igual ta beste bi eskuak lotuta. Goma batekin lotu ta bixak alde batera, bestera bixak batera ibili bihar.

- Ta gero pelotan nik hamen illaran apuntauta dauzkat, ba, fueraka beste bat. Oin zela esaten jotsek oin?

- [Atxiketan] esaten jakuan horri.

- Ez, ez, [atxiketan] aparte zuan, dirua jokatzen zuan, hori aparte zuan. Oin barruka esaten jotsek. Bai. "Barru" esaten juek oin.

- Iguala da, [atxiketan] segi eitten zuan. Hik tantua galtzen [bahuan] , pagau ta...

- Hori bai.

-... barruan geratzen hintzan.

- Gu, behintzat, [atxiketa zaliak]...

- Fueraka zuan, galtzen zebanak...

- Bai, danak akabau arte, danak kanpora erten arte...

- Ondio Elusun ta be eitten juek ondio hori.

- Bai, oin barruka esaten jotsek, barruka. Akabatzen danian, "barru! " ta danak juaten dittuk barrura.

- Ya, ya...

- Ta guk fueraka esaten gontsan.

- Guk fueraka esaten gontsan.

- Ta atxiketara izengo zuan antze-ntzera, baiña, klaro, hik kanpora erten biharrian, ordainddu ipintzen zan zera ta...

- Erten biharrian, segi jokatzen. Ordainddu txikixa; tanto galtzen zebanak eitten zebanari txakur txikixa.

2010-07-19 18:44 Читать похожую статью
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • © Помощь студентам
    Образовательные документы для студентов.